تاب‌آوری ایران مقابل تحریم‌های آمریکا بیش از ۱۰ سال است

تاب‌آوری ایران مقابل تحریم‌های آمریکا بیش از ۱۰ سال است
یکی از اقتصاددانان ایران معتقد است با توجه به متغیرهای داخلی و خارجی، میزان تاب‌آوری ایران مقابل تحریم‌های آمریکا بیش از ۱۰ سال است.

هادی حق شناس در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، درخصوص هدف تحریم های جدید امریکا اظهار کرد: شکی نیست که هدف امریکایی ها از گنجاندن نام 700 فرد حقیقی و حقوقی ایران در لیست تحریم هافلج کردن اقتصاد ایران و به معنای واقعی کلمه، متوقف کردن صادرات و واردات کالا به ایران است. البته در ظاهر این تحریم ها، صفر کردن صادرات نفت ایران را هدف قرار داده ولی تحریم کشتیرانی کشور نشان می دهد که آن ها به دنبال متوقف کردن بخش بازرگانی خارجی اقتصاد ایران در دو حوزه صادرات و واردات هستند.

وی گفت: وقتی تحریم های بانکی اعمال می شود یعنی هدف از این تحریم ها متوقف کردن هرگونه نقل و انتقال پولی در بخش بازرگانی ایران است و همه این موارد یعنی فلج کردن اقتصاد ایران که اصلی ترین هدف آمریکا از اعمال تحریم های اخیر است.

نه تحریم های جدید، قدرت تحریم های قبل برجام را دارد و نه ایران مشکلات اقتصادی قبل را

این اقتصاددان با تاکید بر تفاوت تحریم های فعلی با تحریم های پیش از توافق برجام خاطرنشان کرد: به لحاظ تحلیل های جهانی، تحریم های اخیر با تحریم های پیش از برجام، به دلیل متفاوت بودن متغیرهای داخل کشور و همچنین متغیرهای خارجی مقطع زمانی اعمال این دو تحریم، با یکدیگر فرق دارند؛ به عنوان نمونه یکی از متغیرهای بیرونی، اجماع جهانی نسبت به تحریم ها علیه ایران است؛ شما نگاه کنید سازمان ملل در سال های 2006 تا 2016 مرتباً علیه ایران قطعنامه صادر می کرد و تحریم ها علیه ایران بر اساس قطعنامه های سازمان ملل، یک مبنای حقوقی داشت و اگر کشورها از تحریم ها علیه کشورمان تبعیت نمی کردند، از نگاه سازمان ملل مجرم قلمداد می شدند؛ لذا در دوره قبل به دنبال قطعنامه های شورای امنیت، یک اجماع جهانی در تحریم ایران شکل گرفت که هم منطق حقوقی داشت و هم اگر شرکت یا کشوری از این منطق تبعیت نمی کرد، علاوه بر ضرر و زیان مالی که متوجه او می شد، از نگاه جامعه جهانی نیز مجرم شناخته می شد.

حق شناس ادامه داد: اما تحریم های فعلی با تحریم های قبلی پیش از برجام تا حد زیادی متفاوت است چراکه اولاً این تحریم ها خلاف قطعنامه 2231 است؛ یعنی نه تنها تحریم ها علیه ایران مثل دوره قبل و بر اساس قطعنامه های سازمان ملل، قانونی نیست بلکه تحریم هایی است که به استناد قطعنامه 2231، غیرقانونی و غیرحقوقی است؛ این یعنی کشورهای مختلف دنیا اگر از این تحریم ها پیروی نکنند، در نگاه جهانی مجرم نیستند و از همین رو است که کشورهای 4+1 و اروپا بارها بر غیرقانونی بودن این تحریم ها تاکید کرده اند.

وی معتقد است: از طرف دیگر در متغیرهای داخلی هم وضعیت تحریم های فعلی با تحریم های قبلی تفاوت دارد؛ اجازه بدهید مثالی بزنیم تا این موضوع روشن تر شود؛ ما در مقطع قبلی تحریم ها در موارد متعددی از جمله فرآورده های نفتی و بخصوص بنزین دچار مشکل بودیم در حالی که امروز در تولید بنزین به خودکفایی رسیده ایم. در محصولات کشاورزی و گندم هم شرایط امروز و مقطع زمانی تحریم های قبلی متفاوت است. توجه به این متغیرهای درونی هم نشان می دهد که میزان تاب آوری امروز ما در مقابل تحریم ها بیش از میزان تاب آوری کشور در دوره قبلی تحریم ها است. این یعنی تاب آوری امروز ما حداقل بیش از 10 سالی است که از 2006 تا 2016، تحت فشار تحریم های قبلی قرار داشتیم.

عدم اجماع جهانی و تاب آوری بالای ایران در مقابل تحریم ها دو مشکل ترامپ

حق شناس در ادامه با طرح این سوال که ترامپ و امریکا تا چه اندازه زمان برای ادامه دادن تحریم ها علیه ایران دارند گفت: حداقل نتایج انتخابات میان دوره ای امریکا نشان می دهد که فشار بر روی سیاست های آقای ترامپ و از جمله سیاست اخیرش در قبال ایران بیشتر خواهد شد. لذا اگرچه ترامپ آغاز کننده این تحریم ها علیه ایران بود ولی برای ادامه آن با 2 مشکل جدی مواجه است؛ اول عدم همراهی جامعه بین الملل با تحریم ها علیه ایران و دوم تاب آوری اقتصاد ایران.

وی تاکید کرد: البته این حرف به معنای آن نیست که تحریم ها هیچ تاثیری در اقتصاد ایران نخواهد داشت چراکه به هرحال دچار چالش شدن با اقتصاد کشوری مثل امریکا که اقتصاد برتر در دنیای امروز است، حتماً عوارضی متوجه اقتصاد ما خواهد شد ولی اینکه تصور شود این عوارض کُشنده خواهد بود یا اخلال در بنیان های اقتصادی ایجاد خواهد کرد، بر اساس تجربه دور اول تحریم ها علیه ایران می گویم که چنین اتفاقی نخواهد افتاد.

جذابیت اقتصاد ایران، برای برخی کشورها تحریک کننده است/ اقتصاد ایران غیرقابل چشم پوشی است

حق شناس با بیان اینکه اقتصاد ایران، اقتصادی بزرگ، متنوع و جذاب است که برای بسیاری از کشورهای دنیا دارای اهمیت است گفت: اگر اقتصاد ایران اهمیت نداشت تا این اندازه مورد توجه امریکا نبود؛ امریکایی ها دروغ می گویند که به بهانه ایجاد ناامنی ایران در منطقه، ایران تحریم می شود تا پای میز مذاکره بیاید؛ چراکه در همین منطقه، کشورهایی هستند که همه می دانند تا چه اندازه به دنبال ایجاد ناآرامی و ناامنی هستند و برای این هدف، میلیاردها دلار خرج کرده اند و حتی امریکا هم هیچ مشکلی با آن ها ندارد. از طرف دیگر اینکه توقف فعالیت هسته ای ایران به عنوان بهانه تحریم ها عنوان می شود هم درست نیست چراکه به هرحال در منطقه خودمان شاهد حضور پاکستان یا رژیم غاصب صهیونیستی هستیم که تعداد قابل توجهی کلاهک هسته ای در اختیار دارند.

وی افزود: نکته کلیدی این است که جزابیت اقتصادی ایران، خیلی از کشورها را تحریک می کند تا به دنبال ایجاد رابطه استعماری با ایران باشند. شما نگاه کنید سال 90 مجموع صادرات نفتی و غیرنفتی ایران 150 میلیارد دلار بوده و تقریباً 100 میلیارد دلار واردات داشته ایم؛ این یعنی 250 میلیارد دلار گردش در سال 90؛ خب اگر اقتصاد ایران مسیر طبیعی خودش را طی می کرد امسال هم می بایست چنین عددهایی را شاهد می بودیم؛ یعنی در رتبه بندی اقتصادی کشورهای جهان، ایران جزو 10 تا 15 درصد بالای جدول جهانی قرار دارد و اگر ما مشکل سیاسی با غرب نداشتیم، زمانی که گروه جی 7 تبدیل به جی 20 شد، ایران حتماً عضو این گروه قرار می گرفت.

حق شناس با تاکید بر اینکه ظرفیت بالقوه اقتصاد ایران غیرقابل چشم پوشی برای دنیا است، خاطرنشان کرد: وقتی به پتانسیل ها و جذابیت های اقتصادی ایران توجه کنید خواهید دید که چقدر این اقتصاد برای کشورهای مختلف دنیا جذاب است؛ مثلا ایران از نظر مجموع ذخایر نفت و گاز، اولین کشور دنیا است و وقتی که گاز جزو انرژی های پاک دنیا قرار گرفته و همه دنیا به این انرژی پاک نیازمند، خب طبیعی است چه پتانسیلی می شود برای این منابع متصور شد.

این اقتصاددان معتقد است: در دنیا هیچ دوستی و دشمنی پایدار نیست و همه روابط بر اساس منافع کشورها تنظیم می شود؛ لذا اینکه چین روسیه و ترکیه عنوان کرده اند در مبادله با ایران از پول های خودشان استفاده می کنند به دلیل منافع خودشان است؛ اینکه اتحادیه اروپا بر سر برخی قراردادهای بین المللی روبروی امریکا می ایستد به منظور تامین منافع خودش است؛ همان حرفی که ترامپ در زمان انتخابات ریاست جمهوری این کشور زد و تاکید داشت ابتدا باید کالاهای آمریکایی در اولویت قرار گیرد و بعد کالاهای وارداتی و این یعنی منافع ملی.

اگر اروپا به 10 درصد حرف هایش عمل کند، عوارض تحریم حداقلی می شود

وی ایجاد منافع مشترک با کشورهای منطقه را راهی برای مقابله با تحریم ها عنوان کرد و گفت: ما در سنوات مختلف و در دولت های گوناگون، یک اشتباه استراتژیک داشته ایم؛ شما نگاه کنید ما با 7 کشور مرز مستقیم زمینی و با 15 کشور به طور مستقیم یا با یک واسطه، می توانیم ارتباط زمینی داشته باشیم؛ این یعنی پتانسیل و فرصت بی نظیر برای ایجاد منافع مشترک؛ اگر امروز ترکیه برای واردات گاز از ایران به سراغ آمریکا می رود تا از این کشور برای واردات گاز معافیت بگیرد به دلیل نیاز این کشور به گاز ایران و منافع مشترک هر دو کشور است؛ متاسفانه ما با سایر کشورهای پیرامونی و همسایه خود نتوانستیم منافع مشترک ایجاد کنیم در حالی که اگر این منافع مشترک با کشورهای همسایه تعریف شده بود، به جای معافیت 8 کشور از خرید نفت ایران، این عدد می توانست به مراتب بیشتر شود. با شما نگاه کنید اگر ما موفق شده بودیم خط لوله گاز ایران، پاکستان و هند را تکمیل کنیم، حتماً تحریم ما بسیار سخت تر بود.

حق شناس در ادامه با اشاره به ایجاد کانال ارتباطی اروپا و تاثیر این کانال در مقابله با تحریم های اخیر گفت: اگر اروپایی ها تنها به اندازه 10 درصد آنچه تا امروز گفته اند و حمایت های سیاسی که تا امروز از برجام داشته اند عمل کنند عوارض تحریم امریکا به حداقل ممکن خواهد رسید.

هر شرکتی که با امریکا کار نکند یک فرصت برای دور زدن تحریم ها است

وی در پاسخ به این سوال که چه راهکارهایی برای کنترل این وضعیت و بی اثر کردن تحریم ها پیشِ روی ایران قرار دارد تاکید کرد: طبیعتاً راهکارهای متفاوتی دیده شده که اعلام آن ها در رسانه ها کار صحیحی نیست و باعث ایجاد مانع در ادامه مسیر می شود ولی در چنین شرایطی که ما تحت تحریم امریکا قرار گرفته ایم، یک نکته قابل اهمیت است؛ اینکه به میزان شرکت هایی در دنیا که کاری با امریکا ندارند، فرصت برای دورزدن تحریم ها وجود دارد؛ به هر حال امروز شاید صدها هزار شرکت در دنیا وجود داشته باشد، ولی آیا همه این شرکت ها با امریکا مراوده مالی داشته و در امریکا منافع دارند؟ قطعاً نه.

حق شناس گفت: به هر حال امریکا در این تحریم ها سراغ شرکت هایی خواهد رفت که در امریکا منافعی دارند؛ خب با توجه به این موضوع آیا شرکت هایی در دنیا وجود ندارند که منافعی در امریکا نداشته و به جای آن، منافعشان در ایران و سایر کشورهای دنیا تعریف شده باشد؟ قطعاً هر کدام از این شرکت ها یک مسیر برای کم اثر کردن و دورزدن تحریم های امریکا است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر داخل کشور، تدبیر مناسب اندیشیده شود، اگر تصمیمات بهینه گرفته شود، منابع به درستی هزینه شود و اگر اولویت ها به درستی برنامه ریزی شود به خوبی از این مقطع عبور خواهیم کرد.

انتهای پیام/

افزودن نظر