شهید آوینی و غزاله علیزاده؛ کدام یک عاشق‌تر بود؟

شهید آوینی و غزاله علیزاده؛ کدام یک عاشق‌تر بود؟
عشق میان کامران(مرتضی) آوینی و غزاله علیزاده، دو شخصیت تیپیکال که بعدها به واسطه تغییرات شهید آوینی فاصله فکری زیادی میانشان رقم خورد، یکی از بحث‌برانگیزترین نقاط تاریخ روشنفکری ایرانی‌ست، مستند «آقا مرتضی» اما گویا نگاه همه‌جانبه‌ای به ماجرا نداشته.

برترین ها: مستند آقا مرتضی در سازمان هنری رسانه ای اوج تولید شده و به روایت سازندگانش قرار بوده متفاوت و بدون سانسور از زندگی شهید اهل قلم سید مرتضی آوینی بگوید. اشاره مستند آقا مرتضی به ارتباط پیش از انقلاب شهید آوینی با غزاله علیزاده نویسنده و شاعر، حاشیه های زیادی برای این مستند رقم زده.
آوینی
عشق میان کامران(مرتضی) آوینی و غزاله علیزاده، دو شخصیت تیپیکال که بعدها به واسطه تغییرات شهید آوینی فاصله فکری زیادی میانشان رقم خورد، یکی از بحث برانگیزترین نقاط تاریخ روشنفکری ایرانی ست، مستند آقا مرتضی اما گویا نگاه همه جانبه ای به ماجرا نداشته.
ارتباط آوینی با علیزاده چهره مشهور جریان روشنفکری پیش از انقلاب اسلامی، از موارد مگوی زندگی شهید سیدمرتضی آوینی است که چندان به آن پرداخته نشده است. نام علیزاده در حالی در این مجموعه مستند در کنار نام آوینی آمد که این شاعر و نویسنده، به طور معمول جایی در صداوسیما ندارد.
آوینی
در بخشی از اولین قسمت این مستند به نقل از دوستان شهید آوینی بر این نکته تأکید شده است که در ماجرای ارتباط میان سیدمرتضی آوینی و غزاله علیزاده، کشش از سوی غزاله علیزاده بوده و مرتضی بت خوبی برای الهام غزاله علیزاده بوده است.
روایت مستند آقا مرتضی ، این گونه است: غزاله، خانی بود که کامران (نام پیش از انقلاب مرتضی آوینی) از آن گذشت... دختر خاص جذابی که می توانست کامران را زمین گیر کند، اما نکرد. داستانی که کامران آن را نیمه تمام رها کرد..
غزاله علیزاده پس از ورود به دانشگاه تهران به رغم تحصیل در دانشکده های متفاوت با کامران یا همان شهید مرتضی آوینی آشنا می شود، آشنایی که گویا بسیار عمیق بوده، زیرا پس از سال ها هم چنان از رابطه این دو صحبت هایی در محافل شنیده می شود.
شهید آوینی و غزاله علیزاده؛ کدام یک عاشق تر بود؟
داستان زندگی آوینی، اما از ایام جوانی و قبولی در دانشگاه معماری هنر های زیبا آغاز می شود. دورانی که بسیار متفاوت از دیگر دوران زندگی او بود. آوینی در سال ۱۳۴۴ وارد دانشگاه معماری شد. او در سال های جوانی خودش را کامران آوینی معرفی می کرد. دوستان دوره دانشگاه آوینی غزاله علیزاده، شهرزاد بهشتی و امیر اردلان بودند. درباره کامران آوینی گفته اند آن سال ها به اشعار فروغ فرخزاد، احمد شاملو و مهدی اخوان ثالث علاقه داشت. به ظاهر خود می رسید، کراوات می زد، و به فلسفهٔ غرب علاقه مند بود.
جنجالی ترین روایت از ایام جوانی مرتضی آوینی را مسعود بهنود از مرتضی آوینی دارد. بهنود در ویدیویی دو سه دقیقه ای به علاقه آوینی و غزاله علیزاده بهم اشاره کرده و گفته زمانی که آوینی مذهبی شد، این بخت را پیدا کرد که انقلاب اسلامی شد و مقارن شدن این دو با هم باعث شد که کامران تبدیل شد به مرتضی آوینی و وقتی که در جوانی در موقع تهیه فیلم مستند روی مین رفت، به او لقب سید شهیدان اهل قلم داده شد و این باعث شد ده ها هزار نفر به استقبال تشییع پیکرش بروند. تمام گذشته او، تمام کنجکاوی هایی که کرده بود، تمام هنر هایی که داشت، زندگی شخصی که کرده بود، زندگی که با غزاله علیزاده گذراندند و زندگی که در دوره دانشجویی کرده بود، همه انگار در یک قرار عمومی قرار بود فراموش شود.
آوینی
به هر حال علیزاده، تک دختری از خانواده مرفه بوده که کاملا در بافت جریان روشنفکری زیست می کرده و قرابت چندانی با آوینیِ بعد از انقلاب نداشته و در واقع رسانه های رسمی میان این رابطه تناقض هایی می دیدند که ترجیح را دائما بر سانسور کلیت رابطه و یا تخفیف جایگاه علیزاده دانسته اند، گو این که علیزاده خودکشی کرده و اساسا مرگش هم مطابق هنجار و الگوهای رسمی نیست.
البته سال ها قبل، خانواده آوینی(حسین معززی نیا، کوثر آوینی، مریم امینی) داماد و دختر و همسر آوینی در پاسخ به پرونده ای در نشریه شهروند امروز نوشته بودند:
وقتي براي اشاره به دوستي کوتاه مدت مرتضي آويني و خانم غزاله عليزاده با عباراتي از اين دست مواجه مي شويم که: سرو هاي بلند دانش گاه تهران بارها شاهد قهرها و آشتي هاي کامران آويني با غزاله عليزاده بودند. جوانان پر شوري که مي توانستند دنيا را دگرگون کنند... به اين فکر مي افتيم که احتمالاً نويسنده ي محترم بيش از خود آن جوانان پرشور طبع رمانتيکي دارد و از ابعاد و نتايج اين دوستي خرسند است! اساساً شايد تذکر اين نکته لازم باشد که اطلاعات موجود درباره ي کيفيت زندگي سيد مرتضي آويني در سال هاي قبل از انقلاب کاملاً صحيح و دقيق نيستند و بسياري از وقايعي که مورد اشاره قرار مي گيرد (مثل ماجراي چند نوبت خودکشي که در اين مطلب به آن اشاره شده) واقعاً با اين شرط رخ نداده اند و لازم است درباره ي آن ها از دوستان نزديک تر آويني تحقيق مفصل و کاملي انجام گيرد تا بي دليل جعل و تحريفي رخ ندهد و به عنوان زندگي نامه منتشر نشود
به هر حال آوینی در سال های پیش از انقلاب حتی در برهه ای هیپی بوده و همان طور که مستند آقا مرتضی درباره او همه جانبه نیست، این تاکید بر هیپی بودن و یا عاشقانه هایش هم روایت کاملی نیست و باید به خانواده او حق داد، در واقع شهید آوینی، هم مرتضی بوده و هم کامران.
کاوه عباسیان(فیلمساز) می نویسد: در گفتگویی که با بصیر نصیبی بنیانگذار سینمای آزاد داشتم، اشاره داشت که غزاله علیزاده مرتضی آوینی را به او معرفی کرده بود که با امکانات کانون فیلمسازی یاد بگیرد. ولی شیفتگی آوینی نسبت به علیزاده تا حدی بود که ‏ هفته ای یک بار اقدام به خودکشی میکرد و او و علیزاده باید از بیمارستان جمع اش میکردند. آوینی نه تنها نتوانست هیچ فیلمی در آن دوره بسازد بلکه در عشق اش به علیزاده هم به جایی نرسید. به گفته نصیبی، آوینی خواستار رابطه متعارف بود در حالیکه علیزاده رها بود و در این قالب نمیگنجید
صابر محمدی(مستندساز) هم در این باره می نویسد: استراتژیِ پیچیده ای ندارد این مستند آقا مرتضی . مستندی که یکی دو روز است با پیش کشیدنِ کششِ غزاله ی علیزاده به مرتضی آوینی، شهر را به هم ریخته است. خب، بدیهی ست چنین ادعایی اگر مراتبِ باورپذیری را نیز طی کند، دستاوردِ بزرگی برای جریانِ نزدیک به فیلمسازِ جنجالیِ دهه ی شصت می تواند محسوب شود. فکرش را بکنید زنی زیبا را که بسیاری از روشنفکران، دل در گرو و چشم به جمالش داشته اما همواره شکست خورده اند، چنان مشتاق به ستاره ی یک جریان جا بزنید انگار یوسف و زلیخاگون، آویزانِ مرد بوده اما او از این آزمونِ شهوت، زاهدانه بیرون آمده است. حقیقتاً دستاوردی ست؛ نه دستاوردی زرد و مناسب برای پرداختنِ داستان های عشقی و جنسی، بلکه دستاوردی بیناگفتمانی در صف بندی های مرسوم ایدئولوژیک. دافِ بزرگِ روشنفکران که همواره آن ها را در حسرتِ وصال خویش می چزانده، شیفته و واله ی یکی از هویت نماترین چهره های راست گرای هنر ایران بوده و ایشان تف هم توی صورت جذابِ زن نمی انداخته است! مبارک ها باشد.

افزودن نظر